Allah’ın selamı ve bereketi üzerinize olsun.
Sevgili dostlar yeniden merhaba. Bu haftaki sohbetimiz nezaket kuralları üzerine olacaktır. Ve hemen verdiğimiz sözle alakalı olarak sohbetime başlayayım. Evet, “Verdiğiniz sözü yerine getirin.”diyor Yüce Mevla’mız. Ama ne çare ki bunun uzağındayız. İşin acı tarafı da Müslüman oluşumuz ve ayeti idrak edemeyişimiz.
Üniversitedeki bir hocam Belçika’da başına gelen bir anısını anlatmıştı ki ben bunu unutamıyorum. Olay şöyle: Hocamız tabii o zamanlarda orada doktora yapan bir öğrenciymiş. Gayr-i Müslim arkadaşı ile falan saatte falan yerde buluşalım diye karar veriyorlar. Ama o gün o saatte Hocamın aniden işi çıkıyor. Cep telefonu da yok ki haber versin. Eee haliyle 15 dakika kadar gecikiyor. Gecikince tabii bizim çoğumuzun yaptığını yapıyor. Bilirsiniz en az 30 dakika bekleriz karşımızdakinin işi çıktı diye. Bekliyor tabii Hocamız. Ve sonuç. Gayr-i Müslim arkadaşı gelmiyor. Aslında gelmiş de dediği saatte bizimkini görmeyince beklemeden gitmiş. Diğer gün arkadaşına tavır yapıyor bizimkisi. Tabii dayanamıyor, soruyor neden dün gelmedin diye. Ve sonuç. O saatte orada olduğunu ancak bizimkinin olmadığını görünce de oradan ayrıldığını anlatıyor. Bizimkisi Müslüman, muhatabı gayr-i Müslim.
Hep böyleyiz işte. Kararlaştırdığımız yüz işten kaçını anılan saatte dakikası dakikasına yapıyoruz. Öğrencilerime sorduğumda böyle bir saat ayarlasak beni ne kadar beklersiniz diye. Cevapların büyük çoğunluğu en az yarım saat bekleyecekleri. Ama bunun yanlış olduğunu o saatte gelmezse beklediğiniz kişi beklemeyin diye. Belki çok mu önemli diyebilirsiniz. Ama ağaç yaş iken eğilir.
Şimdilerde tersinin olmasının sebebi zamanında büyüklerimizin tam öğretememiş olması. O zaman gelin hep birlikte çoluk çocuğumuza bu ayetin güzelliğini farklı örnekleriyle öğretelim ama bir şartla ki o da en başta siz okurlarım bunu hayatınıza uyarlayın.
Muhterem okurlarım. Müslüman, edepli, görgülü, nazik, kibar, güler yüzlü olmalı, efendim demeden konuşmamalıdır! Edep; güzel terbiye, iyi davranış, güzel ahlak, hayâ, nezaket, zarafet demektir. Edep, hiçbir hırsızın çalamadığı güzel bir ziynettir. Edep, insanla hayvanı ayıran farktır. Hazret-i Ömer, (Edep, ilimden önce gelir) buyurmuştur.
Toplum olarak uymamız gereken kurallar o kadar çok ki aklıma gelenleri sıralamaya çalışayım. Sokağa tükürmek, çöp atmak, geliş geçişe mani olmak, tiksindirici çirkin şeyler bırakmak, görgüsüzlüktür. Taşıma araçlarına İnip binerken itişmek, sıra olan yerlerde sırasını beklememek çirkin davranıştır. Gençler; yaşlılara ve hastalara yer verir. Peygamber efendimiz, (Büyüklerini saymayan bizden değildir) buyuruyor.
Alış verişte İzin almadan satıcının malına dokunulmaz. Malın görünüşünü, kalitesini bozacak şekilde ellenilmez ve bakılmaz. Fiyat konusunda fazla ısrar edilmez. Alınsa da alınmasa da teşekkür edilir. Satıcı müşterisinin memnun olacağı hâl ve harekette bulunur. Malını almayanlara kızmaz, darılmaz, aleyhlerine olacak bir sözü arkalarından da söylemez. Alış verişte her iki taraf birbirlerini aldatmaktan uzak durur.
Düğün, cenaze ve bayramda daha hassas, nazik ve kibar olunur. Yere ve zamana göre uygun tavır takınılır. Cenazede, cenaze sahiplerinin üzüntüsü paylaşılır, maddi ve manevi üzerine düşen yardım yapılır, teselli edici söz ve davranışlarda bulunulur. Yakınlarını kaybedenlere daha yakın davranılır.
Komşunun komşuya mirasçı olacağını sandığını dile getiren Hz. Peygamberin emirleri doğrultusunda Komşulukta İyi geçim, karşılıklı yardımlaşma, dert ve sevinçlerine iştirak, her karşılaştıklarında selamlaşma, hal hatır sorma, birbirinden isteklerini imkân ölçüsünde temin etme önemli görgü kurallarındandır. Gürültü, çöp, pislik, rahatsız edici koku ve benzeri şeylerle komşuları rahatsız etmek hiç hoş karşılanmaz.
Misafire ikram, ona karşı güler yüzlü ve tatlı dilli olmaktır. Yemek için külfete girmemeli, hazırda ne varsa, onu ikram etmeli. Peygamber efendimiz, (Misafir için külfete girmeyin, misafir bundan rahatsız olur. Misafirini üzen Allah Teâlâ’yı üzmüş olur) buyurdu.
Hasta ziyaretine gelelim. Ziyarete yeni elbise ile değil, her gün giydiği elbise ile gitmelidir! Giderken meyve veya çiçek gibi bir hediye götürmek iyi olur. Hastaya bakmayıp, sağa sola veya önüne bakmak uygun olmadığı gibi, devamlı olarak hastanın yüzüne bakmak da uygun değildir. Hastanın yanında asık suratlı durmamalı, güzel şeylerden bahsetmeli, iyileşmesi için dua etmelidir!
Değerli dostlar. Evlatlarımızın eğitim yuvası okulda neler olmalıdır? İlme son derece büyük önem veren Müslüman, ilim yuvası olan okullardaki görgü üstünde de titizlikle durmuşlardır. Çok kıymetli bir varlık olan öğretmenin sözleri dikkatle dinlenir ve bir şey istediğinde, “Peki efendim” gibi sözlerle cevap verilir. Talebeler arasında birbirine saygısızlık yapılmaz. Kaba hareket yapılmaz. Tahta, sıra, harita gibi ders âletleri tahrip edilmez. Kimsenin bedeni ve ruhi kusurlarıyla alay edilmez, küçük görülmez, tahkir edilmez. Ders içinde ve dışında öğretmenle konuşmada saygılı hareket edilir. Dinimizde öğretmen hakkı, ana baba hakkından önce gelir.
Telefonla konuşurken de nezaket kuralları olmalıdır. Telefon eden, karşı taraf ahizeyi kaldırınca, önce kendini tanıtmalıdır!
Bunun için, telefon eden, önce kendini tanıtmalı, kısa ve öz konuşmalı, dakikalarca sohbet etmemeli ve efendimsiz konuşmamalıdır! Her yerde, her zaman, hep nazik ve kibar olmalıdır. Argo ve nahoş konuşmamalıdır. Bazı santrallerde, şunu bağlar mısınız diye sorunca, Peki efendim denmiyor, “Ayrılmayın” deniyor. Telefon eden niçin ayrılsın ki? Bir de, hı hı diyorlar. Tanımadık bir insana karşı bu uygun değildir.
Bir yere misafir olacağımız zaman, Birinin evine girerken, izin istemek gerekir. Kapının zilini çalarak veya seslenerek, izin istemelidir! İzin üç defa olur. Birincisinde ses verilmezse, bir dakika kadar sonra, ikinci defa da ses çıkmazsa, üçüncü defa zile basmalı, yine ses yoksa dört rekat namaz kılacak kadar bekledikten sonra gitmelidir! Kapı aralanırsa, aradığını sormadan önce, kendini tanıtmalıdır!Ve aklıma son gelen trafik meselesi ile sohbetime son vermek istiyorum. Trafik kazalarını azaltmak da etkinliğini kanıtlamış yöntemlerin başında, gündüz yolculuk sırasında farların kullanılması gelmektedir. Farlar sayesinde karşıdan gelen araç, sizi daha rahat görebilir ve böylece kaza riski azaltılabilir. Trafikte belirlenen hız limitinin, üstüne çıkmamaya da dikkat edilmelidir. İçkili olunduğunda kesinlikle araç kullanılmamalıdır. Aracınızın, sevdiklerinizden birinin sakat kalmasından ya da ölümünden daha önemli olmadığını unutmadan hareket edilmelidir. Trafik içerisinde cep telefonuyla konuşulması, diğer insanların yaşamlarını tehlikeye sokar. Can güvenliği için trafikte davranış biçimlerinizde yeni bir nezaket kodu geliştirebilirsiniz.
Gelecek hafta yeni bir konu ile görüşünceye dek Selametle kalın efendim…
NOT: Soru ve görüşleriniz için akarabdullah2006@hotmail.com adresine mail gönderebilirsiniz.
Abdullah AKAR
akarabdullah2006@hotmail.com
|
Okulumuz Hakkında
Aktif Ziyaretçi
Bugün Tekil
Bugün Çoğul
Toplam Haber
Personel Sayısı
